Als je voor een product of dienst niet betaalt, dan ben je vaak zelf het product. Dat geldt zeker voor sociale media en online diensten als Facebook en Google, om maar eens de twee bekendste grote dataslurpers te noemen. Wij betalen wel: niet met geld, maar met onze gegevens.

In een wereld waarin privacy steeds meer onder druk staat, waarvan het belang door steeds minder mensen wordt gezien, liggen steeds meer persoonlijke gegevens (big data) in handen van een kleine groep mensen: overheden en grote bedrijven. Op basis hiervan menen die ons te kennen en weten ze vaak ons gedrag te beïnvloeden. Voor mij is dat in strijd met het idee dat ik heb van vrijheid. Ik besef dat volledige privacy een illusie is, maar we zitten op sommige plaatsen zelf aan het roer om onnodige opdringerige blikken buiten de deur te houden. Big data is een big issue, waar het onze vrijheid aangaat.

Voor wie nu denkt: “maar ik heb niks te verbergen”, denk nog een keer (en zoek eens een onderzoek of serieuze argumentatie op). Er zijn nu eenmaal zaken waarmee niemand iets te maken heeft, buiten je zelf of je meest dierbaren. Daarom sluiten we (ik wel) ‘s avonds de gordijnen, onze deuren en ramen. Daarom doe je de meeste activiteiten op de badkamer geheel alleen. Daarom hou je de mooiste, lelijkste en vooral meest kwetsbare momenten met je partner en kinderen voor jezelf. Onderzoeken hebben aangetoond dat het gevoel van privacy essentieel is voor menselijk welzijn. Mensen die zich altijd bekeken voelen, gaan zich anders gedragen, minder vrij en meer geconditioneerd. Als je diep in jezelf kijkt, dan gebeurt dat met Facebook ook: Reageert er al iemand? Hoeveel mensen liken mijn update? Je wordt als je niet oplet steeds afgeleid en bent in hogere mate alert op wat er in je virtuele omgeving gebeurt. Bovendien houdt Facebook het allemaal bij, en maakt onze gegevens te gelde. Zo kwam ik in het Activiteitenlogboek nog honderden likes en commentaren van mijzelf tegen uit 2010-2014)

Facebook is een verleider en speelt voortdurend in op onze aandachtsverslaving. Ook daar zit een keerzijde aan, want het gaat vaak samen met minder aandacht voor de mensen direct om ons heen. Mobiele apparaatjes, zoals smart phones en tablet computers, maken die verleiding alleen maar groter. Als je niet heel selectief de meldingen beheert, word je voortdurend door de bijbehorende apps afgeleid. Ook daarin ben ik zelf menselijk, al te menselijk gebleken. Aandacht is heerlijk, niet waar? Maar ik ben me steeds meer gaan afvragen: wat is ze waard, die vluchtige online aandacht? Eerlijk gezegd kom ik liever een keer op de koffie om van gezicht tot gezicht bij te praten. Eerlijk gezegd drink ik liever – thuis of in de stad – een goed glas wijn met je, terwijl we praten over wat ons maar interesseert.

Zijn sociale media, is Facebook, alleen maar ellende? Nee, natuurlijk niet. Ik heb naast dommigheid, stelligheid en een reeks uitnodigingen voor nog dommere spelletjes, ook heel mooie dingen zien langskomen: mooie momenten van mensen, creativiteit in de vorm van verhalen en gedichten, prachtige foto’s van plekken op de wereld die ik nog nooit gezien had, en waar ik mogelijk nooit zal komen. Ideeën ook waarop ik zelf niet was gekomen. Dat zal ook het element zijn dat ik zal missen, maar ik denk er veel voor terug te krijgen. In tijd ook.

Er is een tijd van komen en een tijd van gaan. Ik was er denk ik vroeg bij in 2009 (en eerder nog met Hyves), ik ben er, eind 2017, ook weer vroeg weg (al ken ik al nog wel enkele mensen die Facebook eerder vaarwel hebben gezegd). Ook op het leukste feestje moet je een keer afscheid nemen. Dat doe ik dan ook bij deze. Met het uitluiden van dit jaar zal ik mijn account hebben verwijderd, zodat ik 2018 met een nieuwe frisse start begin.

Dank voor jullie leuke, interessante, soms tegendraadse bijdragen. Voor persoonlijke gesprekken ben ik bijna altijd te vinden (adres of telefoonnummer op aanvraag), een mail (schrijfdanny apestaart libri.nl), brief of kaartje (zeker rond de 1e mei) vind ik ook altijd leuk om te krijgen, en ik zal er zeker op reageren. Als je mijn schrijfsels wilt blijven volgen: ik publiceer met vlagen nog op www.dannyhabets.nl (verhalen, gedichten, persoonlijke beschouwingen) en op www.libri.nl (specifiek over boeken en verzamelen).

Verder wens ik iedereen het allerbeste toe, en naar goed gebruik op Facebook: een fijne verjaardag, mooie kerstdagen en een gelukkig nieuw jaar.

Adieu, veer zien us!

Een gedachte over “Adieu Facebook

  1. Twitter gaat wat dat betreft dezelfde kant op. Ook daar wil men van alles van je weten, zoals telefoonnummer (om je account beter te beveiligen), verjaardag, etc. Ook daar zijn de ‘likes’ geïntroduceerd, in de vorm van hartjes. Alle likes, retweets, geciteerde tweets, seconden dat je naar iets kijkt, dingen die je aanklikt: alles heeft vooral economische waarde. Dat kan ook niet anders, want om de dienst in de lucht te houden moeten vele kosten (servers, computertijd, personeel) gedekt worden. Kijk maar eens wat je als simpele gebruiker kunt zien over je tweet: aantal weergaven, aantal ‘interacties’, aantal likes.

    Data mining, text mining, slimme algoritmes. Ik heb inmiddels een beetje beeld van wat er allemaal mogelijk is, wat grote hoeveelheden data ook over mij als persoon kunnen zeggen en hoe instanties er voorspellende waarde aan ontlenen. Brrr.
    De recente ‘aanval’ op contant betalen, onder mom van ‘gemak’ en ‘veiligheid’, zegt in dit opzicht voldoende.

Reacties zijn gesloten.